Od ekonomije okupacije do ekonomije genocida

Ko hrani, finansira, gradi i digitalizira mašineriju koja briše Gazu i Zapadnu obalu – i zašto?

Prema najnovijem izvještaju specijalne izvjestiteljice Ujedinjenih nacija za okupirane palestinske teritorije, Francesce Albanese, odgovor je jednako uznemirujući koliko i jednostavan: „Jer je isplativo za mnoge.“ Dokument pod nazivom „Od ekonomije okupacije do ekonomije genocida“ istražuje industrijske, tehnološke, finansijske i komercijalne aspekte izraelske okupacije, razotkrivajući globalnu mrežu aktera – kompanija, banaka, univerziteta, fondova, multinacionalnih korporacija – koji profitiraju iz sistematskog kršenja međunarodnog prava.

U središtu izvještaja nalazi se jasna teza: izraelski kolonijalni projekt počiva na dvostrukoj dinamici – iskorjenjivanju palestinskog naroda i njegovoj zamjeni izraelskom infrastrukturom, stanovništvom i vojnom prisutnošću. Ova dinamika nije nova, ali je posljednjih decenija postala industrijalizirana zahvaljujući sve većem učešću korporativnih aktera. Kroz bazu podataka od preko 1.000 „poslovnih subjekata“ – multinacionalki, nevladinih organizacija, penzijskih fondova i univerziteta – Albanese rekonstruira ekonomsku arhitekturu okupacije.

Prvi sektor koji je analiziran jeste vojna industrija. Izvještaj navodi isporuke oružja – od F-16 i F-35 borbenih aviona, do dronova, metaka i helikoptera. Glavne kompanije uključene u ovaj sektor su Elbit Systems, Israeli Aerospace Industries, Lockheed Martin i italijanska kompanija Leonardo, jedan od glavnih evropskih vojnih izvođača. „Za izraelske kompanije poput Elbit i IAI, tekući genocid je unosan biznis“, piše Albanese. Samo u 2024. godini, izraelska vojna potrošnja povećana je za 65%, što je odmah uticalo na finansijske rezultate tih firmi.